fbpx

LEPOTE SRBIJE: Selo Vrmdža - čuvar carskog druma

LEPOTE SRBIJE: Selo  Vrmdža - čuvar carskog druma

Kada prođete kroz selo Trgovište, zađete u atar Vrmdže, jednog od starih i mnogoljudnijih sela sokobanjske opštine,na planini RTANJ, počnete da se penjete između mozaika zatalasanih njiva. Na brdu, iznad njiva i nekoliko kuća, među borovima se nazire Crkva svete Trojice. A kada asvaltnim putem stignete u selo ugledaćete, okruženu kućama, visoku stenu poput štita.

Prvi put se naselje Vrmdža pominje u pisanim dokumentima u 3. veku. U središtu sela dominira Latin - grad, rimsko utvrđenje za odbranu carskog druma koji je vodio za Bliski i Srednji Istok.
U 6. veku grad je dograđivan kako bi se Vizantija branila od najezde slovenskih plemena.
Grad se, kasnije, pominje u 14. veku kao utvrđeno stanište bogatih vlastelina, koji su, u to vreme, trgovali sa trgovcima iz Dubrovnika.
Vrmdža se pominje i u turskim knjigama poreskih obveznika.
Ostala su dva zida starog utvrđenja i mnoge tajne. Seljaci svedoče da su nalazili široke rimske cigle sa brojevima, delove kopalja, strelice, kovani bakarni novac, ljudske kosti. Sa Latinskog grada danas puca vidik na obrađene njive, na voćnjake, na reku sa vijugavim redom vrba i topola, na susedna sela, na vrmdžanske kuće sa crvenim krovovima i na moćnu planinu Rtanj.

Vrmdža - zvučna i čudna reč među imenima u "ličnim kartama" naselja Istočne Srbije. A šta je zajedničko selu Vrmdža i Vrnjačkoj Banji, gradu koji narod zove Vrnjci? Zajedničko im je što njihova imena (Vrmdža i Vrnjci) kazuju da su to mesta sa mnogo izvora, reka i potoka, da su to mesta bogata vodom. Naši ljudi, i danas, kažu da iz oblaka vrne kiša, da u bašte treba navrnuti vodu. Znamo da ljude uvek privlače mesta, za koja možemo reći da su izvori zdravlja, snage i lepote.

vrmdza selo

Crkva svete Trojice, sagrađena je od tvrdog materijala 1818, a doziđivana je 1892. godine. Milisav Marković iz Knjaževca živopisao je ikono stas vrmdžanskog Božjeg hrama 1894. godine, dve decenije pre nego što će izraditi ikonostas u Crkvi Preobraženja Gospodnjeg u Sokobanji. U narodu postoji priča da crkva datira iz 13. veka, da je tri puta paljena, da je sadašnja sagrađena na starim temeljima na manastirskom imanju, da je bogomolju, u vreme zuluma drugovernika Turaka, spasao "ferman" turskog starešine iz Sokobanje, izdat u znak zahvalnosti za ozdravljenje sina, obolelog od sumanutosti.

vrmdza crkva

Dok posmatrate bele kuće među voćnjacima, reći će Vam da je selo udaljeno od Sokobanje desetak kilometara, da se nalazi na 500 metara nadmorske visine, da je podeljeno na mahale ili "male", da ima oko 200 domaćinstava sa oko 800 stanovnika, koji se pretežno bave poljoprivredom. Reći će Vam da selo ima vodovodnu mrežu sa planinskih izvora, da ima uličnu rasvetu, da skoro svaka kuća poseduje telefonski priključak, ali da će i dobru čujnost imati i Vaš mobilni telefon. Biće Vam zanimljiv govor Vrmdžana, taj karakteristični i prepoznatljivi glas u veoma starim prizrensko - timočkim govorima.
Vrmaško jezero je, po kazivanju starih ljudi, nastalo posle strašne provale oblaka. Bujice su u udolinu sjurile gomile sena i njime zapušile duboku rupu u zemlji. Sada se voda u jezeru obnavlja sa malog nepresušnog izvora u blizini i od kiša i snegova. Jezero je okruženo nedirnutom prirodom i bogato je ribom.

vrmdza jezero
Nedaleko od jezera,ispod brda,nalazi se Vrelo.Tu izvire Vrmaška (Pakle ška) reka.Ona ka selu teče kroz divnuklisuru.Na njoj je bilo mnogo vodenica, a neke i danas rade. Kroz selo protiče i druga rečica - Oravica.Selo ima i nekoliko česama.Jedna od njih je,kažu,podignuta u doba Turaka. Šume iznad Vrmdže bogate su pe čurkama, jagodama, kupinama, drenjinama, leko- vitim biljem. Nadaleko je čuven rtanjski čaj.

Podeli ovu vest

27/05/2021 0 comment

U mestu Skrobnica kod Knjaževca, meštani su pre nekoliko godina otkrili stanište veoma retkog božura na obroncima Device.Za ovu biljku se mislilo da ...

18/05/2021 0 comment

Vrnjačka Banja može se pohvaliti sa sedam termomineralnih izvora. Ovi izvori zadovoljavaju naučno utemeljene standarde koji podrazumevaju da ove vode ...

08/06/2021 0 comment

Park prirode Vilovi se nalazi u istoimenom selu 5 km od Nove Varoši, na jugu Srbije nedaleko od Zlatarskog i Uvačkog jezera, u okviru Specijalnog ...

09/06/2021 0 comment

Narodna graditeljska baština Nacionalnog parka Đerdap je deo njene bogate graditeljske baštine raznovrsne namene i oblika. Osnovna ...

16/06/2021 0 comment

Skijališta Srbije vas pozivaju da 16.juna dođete na otvaranje letnje sezone na Torniku. Prvog dana letnje sezone korišćenje sadržaja u planinskom ...

17/06/2021 0 comment

Manifestacija "Kad tisa cveta" održaće se od 18. do 20. juna u Novom Bečeju. Neverovatna atmosfera jedinstvenog prirodnog fenomena cvetanja Tise, ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti