Jedna od najstarijih hrišćanskih bogomolja u Vranju  manastir Svetog Oca Nikolaja, slavi veliki jubilej - 690 godina postojanja. Ova svetinja, koja je metoh Manastira Hilandar, pleni svojom lepotom i pravi je pravoslavni biser juga Srbije. 

Mnogi su pisali o manastirskoj Crkvi, a najviše podataka nalazimo kod Jovana Hadživasiljevića, na osnovu kojih doznajemo da je prvo 1894. godine obnovljena, a potom je na istom mestu, početkom XX veka sagrađena nova, današnja crkva Svetog Nikole. Crkvu, na osnovu hilandarske povelje, saznajemo da je za vreme vladavine Kralja Stefana Dečanskog sazidao knez Baldovin, a manastir Sv. Nikole u Vranju sa selima Gornje i Donje Vranje, selom Sobina i katunom Vlaha Psoderca njegov sin župan Maljušt je za vreme vladavine Kralja Dušana poklonio manastiru Hilandaru u Svetoj Gori.

Najstariji sačuvani pisani izvor je već pominjana Povelja Kralja Dušana. A što se tiče triju nadgrobnih ploča, o kojima govori Jovan Hadživasiljević, nađenih u crkvi 1894. godine, a koje su 1895. godine prenete u Narodni Muzej u Beogradu, sačuvana je samo jedna, ona na kojoj je isklesan dan smrti kneza Baldovina – 10. oktobar.

Pre prve obnove, srednjevekovna Crkva Svetog Nikole bila je manja jednobrodna građevina sa pripratom, i bila je zidana od kamena.

Istorijska uloga manastira Svetog Nikole u Vranju je od velike važnosti, a duhovni centar Vranja i okoline godinama je bio u neraskidivoj vezi sa Hilandarom, a takođe sa Pravoslavnim Istokom i Vizantijom. Istovremeno i veza sa Starom Srbijom, Kosovom i Metohijom.
Hramova slava je 22. maja po novom kalendaru – letnji Sveti Nikola – kada se ovde nekada okupljalo celo Vranje, da se pomoli Svetom Nikolaju arhiepiskopu mirlikijskomu.

Inače sadašnji hram je je građen u obliku jednobrodne bazilike sa oltarskom apsidom na istočnoj strani. Takođe nakon poslednje obnove dograđena je i kupola a u dvorištu manastirskog kompleksa nalaze se pirg i spomen-kosturnica.