fbpx

KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

Ovaj dan nekada se proslavljao kao veliki praznik u našem narodu, a danas samo po nekim selima,jer je većina pomerila rituale i verovanja vezane za Krstovdan na Bogojavljenje.

Postoji zimski i jesenji Krstovdan. Tih dana se slave dva događaja u vezi s Časnim krstom Hristovim. Prvi, pronalazak Časnog krsta na Golgoti,i drugi, povratak Časnog krsta iz Persije u Jerusalim. Tragajući prilikom obilaska Svete zemlje za Časnim krstom,carica Jelena saznade da je Krst zakopan pod hramom Venerinim na Golgoti,koji je podigao car Hadrijan. Carina naredi da se poruši Venerino svetilište i u njenim temeljima pronađoše tri krsta. Ne znajući koji je od njih pravi, odnosno Hristov krst, upita za savet patrijarha Makarija,a on joj odgovori: „Vidiš li onu pogrebnu povorku koja upravo prolazi?Stavi sva tri krsta na mrtvbaca,pa ćeš videtikoji je pravi". Carica tako i uradi:stavi prvo jedan,ali se ništa ne dogodi:stavi i drugi,i opet bi isto:spusti treći krst i mrtvac ožive.Carica Jelena shvati da je treći krst Časni krst. Tada patrijarh podiže krst dag a ceo narod vidi,a carica naruči da se napravi kovčeg od teškog srebra i u njega položi.

U toku mnogobrojnih pustošenja Jerusalima,Krst Gospodnji je otet iz hrama i odnet u Persiju.U Jerusalim ga je,posle 14 godina,vratio car Iraklije,628.godine.Od tada se Krst stalno nalazi u Hramu Vaznesenja na Golgoti.

Zimski Krstovdan pripada krugu zimskih običaja i verovanja,koji su padali oko Nove godine.Prema predanju,na zimski Krstovdan se prema vetru predviđa kakava će godina biti. Na ovaj dan strogo se posti. U dinarskim predelima se na taj dan stavljao krst u vodu.Ako se voda preko noći zaledi,verovalo se da će godina biti zdrava i rodna.U gradovima se na ovaj dan svetila vodica po kućama.Krstovdan se smatra velikim narodnim praznikom. Na Kosovu i Metohiji naziva se Netka ili Najetka,a oba naziva su nejasnog porekla. U zapadnim krajevima u kojima žive Srbi postoji nekoliko crkava posvećenih Krstu. U 16.veku spominje se Crkva Pereštana,koja je imala patrona Sveti krst.

Autor:Dragomir Antonić,etnolog

Podeli ovu vest

06/07/2014 0 comment

OŽIVIMO SEĆANjAOSVEŽIMO PAMĆENjEPOMOZIMO ISTORIJI! Učinite vidljivim duh i delo vaših slavnih predaka učesnika Prvog svetskog rata. Učestvujte u stvaranju Albuma sećanja na naše pretke iz Prvog svetskog rata. Ukoliko posedujete fotografije, autobiografske spise, dnevnike, pisma vojnika,razglednice i druga dokumenta od istorijskog značaja kao ...

29/06/2021 0 comment

U Srbiji se početak gajenja maline vezuje za kasni XIX vek, tačnije 1880. godinu. Smatra se da su srpski iseljenici doneli prve značajne sorte iz ...

12/07/2021 0 comment

Petrovdan se slavi u čast svetih apostola Petra i Pavla, 29 juna po starom odnosno 12 jula po novom kalendaru. Već sam narodni naziv za praznik ...

04/08/2021 0 comment

Te 1976. godine na Televiziji Beograd emitovana je prva epizoda serije „Grlom u jagode", koja i danas budi nostalgična sećanja na priču o sazrevanju, ...

02/08/2021 0 comment

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas proslavljaju dan posvećen Svetom proroku Iliji,koji se rodio u gradu Tesvit i koji se smatra jednim od ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti