fbpx

Stari zanat-ukrašavanje drvenog nameštaja

Stari zanat-ukrašavanje drvenog nameštaja

U obradi drveta — od pokušaja da se dobije prikladan oblik tesanjem, rezanjem, urezivanjem jednostavnih linija, ili složenijeg izrezivanja ornamenata, sve do minuciozno izvedenih geometrijskih i figuralnih, stilizovanih i realističkih motiva u plitkom i dubokom reljefu i, najzad, figura u punoj plastici — uvek se oseća stvaralački proces i težnja za iskazivanjem predanosti umeću, shvatanju lepog i poželjnog.

Na graditeljskim objektima i pokućstvu, oruđu i spravama u Vojvodini i Podunavlju, uz prevlađujući geometrizam ukrasa i ornamentalnih kompozicija, često se naslućuje ili jasno ispoljava određena figurativnost. Kalupi za maslac, lecederski kolači, voštani motivi, kao i pečati za modri tekstil, imaju fino izdubljene i izrezane šare, figuralne i druge oblike i simbole. Vegetabilne, zoomorfne i geometrijske forme, baroknih i drugih stilskih obeležja, očigledno imaju iste panonske ili šire srednjoevropske izvore i uzore, unekoliko različito prihvaćene, transponovane ili shvaćene u pojedinim regijama ili etničkim zajednicama. Bojenje i slikanje pokućstva i drugih predmeta više se razvilo od XVIII i u XIX veku. Pokućstvo je oslikavano čistim i jarkim bojama. Starije slikarije imaju ucrtane ornamente, a u XIX veka sve je više polihromnih cvetnih i drugih kompozicija. Bojene stolarske škrinje rasprostrle su se iz panonske zone daleko na jug preko Save i Dunava. Međutim, naročito u Crnoj Gori, škrinje su i bogato rezbarene a na njima se vide uticaji iz mediteranskih predela.

Škrinje za ruho i naćvari za brašno i hleb izrađeni od tesanih dasaka sa ravnim poklopcem u centralnoj i istočnoj Srbiji, na Kosovu i u Metohiji, kao i sanduci u Vojvodini sa poklopcem u vidu dvoslivnog krova — imaju urezane geometrijske ornamente. Stilizovani geometrijski i biljni motivi nalaze se i na raznim drugim predmetima pokućstva, a stilizovane figuralne predstave u plitkom reljefu na preslicama i nekim posudama u domaćinstvu rezbarile su se najčešće u moravskoj zoni. Rezbarija na preslicama je od početka XX veka gdekad slikana i masnim bojama.

Među muzičkim instrumentima koji su često i predmet umetničkog oblikovanja posebno su značajne gusle. Na završetku vrata obično se nalazi izvajana glava životinje (konja, divokoze, labuda), lik nekog fantastičnog bića (zmaja, aždaje) ili ljudska glava, a ponekad je izrezana i cela figura. Na karlici i vratu gusala, u plitkom reljefu, rezbare se različiti likovi, ukrasi i natpisi, ponekad i čitave kompozicije, a najčešće su to likovi heroja lokalnog i nacionalnog značaja, vile i zmajevi, istorijske i mitološke scene, razni simboli. Pretpostavlja se da je plastika na guslama starog balkanskog porekla, preneta na drevni slovenski instrument.

Dr Nikola Pantelić (Etnografija — uvodni tekst o narodnom stvaralaštvu i spomenici)

Podeli ovu vest

21/12/2015 0 comment

Srbski pravoslavni pojci održaće sutra u Kolarčevoj zadužbini koncert pod nazivom "Srpska tradicija kroz muziku". Koncert će biti podeljen u duhovne, nacionalne, etno i starogradske muzičke blokove, a nastupiće i ženski etno vokalni sastav. Ljubitelji "a kapela" pevanja biće u prilici da čuju izvođenje duhovnih pesama čiji napevi potiču iz ...

10/05/2021 0 comment

Kao i prethodnih , tako je i ove godine  Radna grupa za poštanske marke i filateriju PostEurop organizovala takmičenje za najlepšu poštansku ...

07/04/2021 0 comment

Na severnim obroncima planine Rudnik, u klisuri Blagoveštenske reke, šest kilometara zapadno od Stragara, podignut je oko 1400. godine ovaj manastir, ...

28/04/2021 0 comment

Uroš Predić (1857 – 1953) spada među malobrojne srpske slikare koji su sa posebnom pažnjom, puno ljubavi i poštovanja slikali decu. Baveći se njima ...

06/05/2021 0 comment

Praznik posvećen Svetom velikomučeniku Đorđu,koji je rođen u imućnoj hrišćanskoj porodici u Kapadokiji. Za ovozemaljskog života bio je tribun u ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti