Manastir Gradac, zadužbina kraljice Jelene Anžujske - kulturno dobro Srbije od izuzetnog značaja

Manastir Gradac, zadužbina kraljice Jelene Anžujske - kulturno dobro Srbije od izuzetnog značaja

Manastir Gradac, zadužbina kraljice Jelene Anžujske, podignut je u poslednjoj četvrtini XIII veka na šumovitim padinama Golije, zapadno od Brvenika. Građen je u stilu Raške škole. Manastir je za vreme turske vladavine uglavnom bio bez monaha a zatim i bez krovnog pokrivača na crkvi koji je odnet. Godine 1910. je postavljen zaštitni krov na manastirsku crkvu, tokom 1963—1975. izvršena je potpuna rekonstrukcija glavne crkve, unutrašnjost hrama je bila u velikoj meri sačuvana. Od 1982. je počela izgradnja konaka i manastir je ponovo oživeo, tadašnji iguman bio je shijarhimandrit Julijan Knežević (1918—2001). Manastir je ženski.

Manastir Gradac kod Raške

Manastir Gradac se nalazi u golijskoj turističkoj regiji, a u blizini je turističkog centra Kopaonik (od Suvog Rudišta udaljen je oko 50 km). On predstavlja komplementarnu turističku vrednost planine Golije, a ujedno predstavlja i dopunu turističke ponude Kopaonika. Blizina Kopaonika je značajna zbog toga što on u turističkoj sezoni predstavlja značajno ishodište izletnika. Značajna je i blizina Jošaničke Banje u odnosu na koju manastir Gradac predstavlja komplementarnu turističku vrednost. Jošanička Banja je udaljena od manastira oko 30 km. Za turistički položaj manastira Gradac od značaja je i njegova pripadnost ibarskoj kulturno-turističkoj zoni, u kojoj se osim njega nalaze i manastiri: Žiča, Studenica, Stara Pavlica, Nova Pavlica i Banjska. Tu su još i tvrđave: Maglič, Brvenik i Zvečan. Na ovu zonu se nastavlja kulturno-turistička zona doline Raške. U njoj su manastiri: Sopoćani, Đurđevi stupovi i Petrova crkva, stari grad Ras, spomenici Novog Pazara itd. To sve, svakako, doprinosi povoljnosti turističkog položaja manastira Gradac, pogotovu što su ovi značajni srednjovekovni manastiri i spomenici grupisani na relativno malom prostoru.

manastirgradac crkva

Crkva Blagoveštenja je jednobrodna građevina sa kupolom, tročlanim oltarskim prostorom, pravougaonim pevnicama, pripratom sa dve kapela prizidane uz nju. U obradi arhitekture pojavljuju se gotički i romanogotički elementi, dok po prostornom sklopu gradačka katedrala pripada spomenicima raške stilske grupe. Oko 1275. oslikana je freskama koje su se samo delimično sačuvale. U oltarskom prostoru su kompozicije Pričešća apostola i poprsja Bogorodice i mrtvog Hrista u konhama đakonikona i proskomidije.

Iz ciklusa Velikih praznika vide se u naosu: Rođenje Hristovo, Hristov ulazak u Jerusalim, Raspeće Hristovo i Uspenje Bogorodice. Ktitorska kompozicija je na južnom, a kompozicije istorijske sadržine na zapadnom zidu naosa. U priprati su Blagovesti, Bogorodičin ciklus i Vaseljenski sabori. U jugoistočnom delu porte nalazi se mala crkva Sv. Nikole. Verovatno je nastala pre završetka glavne crkve. Slikarstvo iz XIV veka sačuvano je samo u fragmentima. Blagoveštenjska crkva je rekonstruisana, a živopis je konzerviran u periodu od 1962–1973. Manastir Gradac je kulturno dobro Srbije od izuzetnog značaja.

Podeli ovu vest

01/02/2016 0 comment

Koncert BRAĆE TEOFILOVIĆ, jedinstvenih i autentičnih “umetničkih ikona“ drevne srpske i balkanske vokalne muzike biće održan 6. februara na sceni Velike dvorane Sava Centra. Ovaj koncert na kome će biti predstavljen njihov novi album, istovremeno će biti prilika da posetioci prisustvuju jednom od nalepših muzičkih događaja, gde će im BRAĆA ...

18/11/2019 0 comment

Jedna od najstarijih sorti jabuka u našim krajevima. Plod jabuke Šumatovka je sitan i srednje krupan, crvene boje i blago ...

12/05/2020 0 comment

 U svetom Vasiliju Ostroškom Čudotvorcu Gospod Isus Hristos je sve i sva, i On (Bogočovek) vekovima u manastiru Ostrog objavljuje čuda kroz ...

21/05/2020 0 comment

 Ručno pletene čarape, ukrašene ornamentima, dvopređenim šarama, deo su naše istorije, opšte i pojedinačne, naše podsvesti i našeg bića. ...

28/05/2020 0 comment

Spasovdan je četrdeseti dan od Vaskrsa i uvek pada u četvrtak.Ovo je stočarski i ratarski praznik,koji se slavi i kao krsna slava,ali i kao zavetina ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!