Mozaici, vredni motivi srpske istorije

Mozaici, vredni motivi srpske istorije

Jedna od najlepših građevina u Kruševcu, u kojoj je nekada bilo smešteno Sresko načelstvo, a danas je Skupština opštine, prepoznatljiva je i po originalnoj dekoraciji. Građena je po projektu Nikole Nestorovića od 1898. do 1904. godine i zadržala je svoju autentičnost.

U centralnoj dvorani na međuspratu nalazi se, u savremenoj srpskoj umetnosti jedinstvena, dekorativna celina posvećena moravskoj Srbiji. Ciklus mozaika pod nazivom „U slavu Kruševca", rad akademika Mladena Srbinovića, nastajao je u tri faze, počev od 1971. godine. Na zidnim mozaicima, otkrivenim u okviru obeležavanja šest vekova grada, u središnjim poljima sa južne i severne strane, izvedene su figure kneza Lazara i despota Stefana, dok su na ostalih deset kompozicija simbolično predstavljeni motivimoravske Srbije i Kruševca kao njenog značajnog središta.

Na podnim mozaicima iz 1986. godine zastupljeni su motivi univerzalnog idejnog i estetskog značenja, kao i dekorativni elementi tipični za moravsku graditeljsku školu.

Na 16 kompozicija u lunetama, otkrivenih 1989. godine na 600. godišnjicu Kosovske bitke, predstavljeni su istorijski i epski likovi u poprsju, počev od rodonačelnika dinastije Nemanjića i osnivača srpske srednjovekovne države Stefana Nemanje, do poslednjeg vladara Srbije pre pada pod tursku vlast, despota Đurđa Brankovića, uz ličnosti koje su sudbinski politički uticale na prilike u srpskoj državi toga doba – ugarskog kralja Sigismunda i sultana Murata i Bajazita.

Mozaici su u drugoj polovini prošlog veka bili vrlo popularna likovna tehnika, kao i u dalekoj istoriji – najveći broj mozaika u Srbiji potiče iz antičkog i ranohrišćanskog perioda. Srednjovekovno slikarstvo u Srbiji je pre svega čuveno po freskama, jer je mozaik podrazumevao bogatog naručioca, ktitora, odnosno cara. Ipak, pojavljuju se na podovima crkava, a među najlepšim i najpoznatijim je onaj iz crkve Sv. Arhangela kod Prizrena, zadužbine cara Dušana, iz 14. veka. Treba pomenuti i mozaičku ikonu Bogorodice Odigitrije sa kraja 12. veka, koja se nalazi u manastiru Hilandar.

Veliki spomenik mozaičkog slikarstva u Srbiji između dva svetska rata je crkva Sv. Đorđa na Oplencu kod Topole, zadužbina kraljevske porodice Karađorđević.

sveti djordje opelnac mozaik

Nakon Drugog svetskog rata mozaik je u tadašnjoj Jugoslaviji postao popularna tehnika novog, socijalističkog poretka, a posebno je bio popularan u glavnom gradu, Beogradu, gde je krasio sedišta najviše državne vlasti. Dela iz ovog perioda imaju uglavnom samo dokumentarnu vrednost. Ipak, nekoliko umetnika ostavilo je za sobom značajna ostvarenja, a među njima i Mladen Srbinović.

Interesantno je da u drugoj polovini osamdesetih i tokom devedesetih godina prošlog veka na beogradskoj Akademiji likovnih umetnosti nastaje neočekivano interesovanje studenata za mozaik, pa počinje i novi procvat mozaičke tehnike.

Autor: D.Stevanović

Podeli ovu vest

08/04/2017 0 comment

Hrišćanski praznik Lazareva subota, koji je uvek u subotu uoči Cveti, u našem narodu se svetkuje kao poseban, a po sadržaju i načinu vrlo živopisan, običaj pod imenom Vrbica. Ovog dana se išlo po vrbicu, ili, kako se češće govori, u vrbicu - da se uberu ili naseku grančice vrbe, koja uglavnom u ove dane olistava. U ...

18/11/2019 0 comment

Jedna od najstarijih sorti jabuka u našim krajevima. Plod jabuke Šumatovka je sitan i srednje krupan, crvene boje i blago ...

15/02/2020 0 comment

 U Kragujevcu, prestonici Srbije od 1818. do 1841, podignuto je 1859. skupštinsko zdanje u porti stare crkve, kraj mesta gde su se održavala ...

06/03/2020 0 comment

" Ravnoapostolni Sava, prvi srpski arhiepiskop, kao mladi knez zamonašio se u ruskom svetogorskom manastiru, Srbin Kiprijan postao je ruski ...

01/04/2020 0 comment

Ako je april vlažan, onda je i valjan! Vedre noći u aprilu opake su voću i vinu! April nije samo aprililili! To je četvrti mesec u ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!