Bistričke vodenice, narodno graditeljstvo

Bistričke vodenice, narodno graditeljstvo

Vodenice i valjavice na reci Bistrici, u ataru istoimenog sela, predstavljaju specifičnost Braničevskog okruga. Selo Bistrica nalazi se 10-ak km jugoistočno od Petrovca.

U ambijentu netaknute prirode, na ovoj planinskoj rečici u dužini od 5 km - od izvora u podnožju planine Veliki Sumurovac pa do njenog izlaska iz sela - danas se nalazi deset sačuvanih vodenica i dve valjavice. Ovakav sačuvan kompleks postrojenja za mlevenje žita i valjanje sukna se veoma retko susreće. Nastao je u vremenskom periodu od početka 19. do sredine 20. veka. Najstarija sačuvana vodenica je Tomašević Brane, o čemu nam svedoči sačuvana turska tapija iz 1819/20. godine.

Gradnja vodenica i valjavica se zasnivala na principu funkcionalnosti, pa se radi o jednostavnim arhitektonskim rešenjima (koja su optimalna u datim planinskim uslovima). Vodenice, uglavnom, čini jedna prostorija, ređe dve. Imaju po jedna ulazna vrata sa manjim prozorom samo na sobi, dok je prostor sa vodeničnim kamenom najčešće bez prozora. Temelj je od kamena povezan krečnim malterom. Zidovi su od talpi i direka – stubaca. Krovovi su na četiri vode pokriveni ćeramidom ili biber crepom.

Obe sačuvane valjavice, na oko 100 m jedna od druge, nalaze se u neposrednoj blizini izvora reke Bistrice. Za razliku od vodenica, njihove zgrade su polubrvnare sa dvoslivnim krovom i sa po dve prostorije, za rad i za odmor.

bistrica 2

Podeli ovu vest

18/05/2019 0 comment

PREDEJANE je varošica koja se nalazi u južnoj Srbiji između Niša i Vranja na putu od Soluna ka Beogradu poznatijem kao E75 koji spaja ...

17/12/2019 0 comment

 Nagli uspon Sokobanja je doživela nakon konačnog oslobođenja od Turaka (1833.), dolaskom Knjaza Miloša Obrenovića u Banju. Po njegovom ...

25/12/2019 0 comment

Salaš kao usamljeni objekat u beskrajnom prostoru vojvođanske ravnice već sam po sebi budi u čoveku idiličnu i romantičnu predstavu o životu na ovim ...

03/01/2020 0 comment

Srbija je izrazito bogata staništima i vrstama ptica od kojih su mnoge značajne za domaću i međunarodnu zaštitu. Među njima, vojvođanski rezervati ...

25/01/2020 0 comment

Skijališta Srbije pustili su u  rad novu stazu u ski centru Tornik. Nova ski staza dugačka je oko dva kilometara i po kategorizaciji je laka, ...

13/01/2020 0 comment

Ečka - je tipično vojvodjansko selo. Nalazi se deset kilometara južno od Zrenjanina, izmedju Begeja i magistralnog puta Zrenjanin - Beograd. Naselje ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!