LEPOTE SRBIJE: Reka Gradac

LEPOTE SRBIJE: Reka Gradac

Malo je reka u Srbiji sa tako interesantnim hidrogrfaskim obeležjima svoga vodotoka, hidrogeološkim osobenostima slivnog područja i neposrednim, životnim značajem za stanovništvo u svojoj okolini, kao što je reka Gradac.

Reka Gradac, vodom najbogatija sastavnica Kolubare, usekla je generalnim pravcem jug-sever klisurasto-kanjonsku dolinu dužine 22,7 km. Od sastavaka Bukovske reke i Zabave , gde ustvari nastaje, do ušća u Kolubaru , ova reka, mereno rečnim koritom, ima dužinu oko 28 km i ukupni pad od 187m.

Klisura reke Gradac urezana je u kraškom terenu valjevske Podgorine i duboko zaseca krečnjake lelićkog, odnosno valjevskog krasa. Geološka građa terena u kojoj izrazito dominiraju krečnjačke stene uz mestimične pojave flišnih magmatskih i vulkano-sedimentnih stena bitno je uticala na formiranje morfografskih i hidroloških obeležja doline.

gradac reka sumafoto:domacinava

Gradac je alogeni ponorski potok sa odlikama periodske sušice. Vode Gradca poniru u otvorenim pukotinama ili nanosnom materijalu u rečnom koritu. Na sektoru doline od sastavaka do Gradačkih vrela, dužine 14 km, Gradac presušuje u potpunosti odnosno na kraćim ili dužim deonicama, sve u zavisnosti od proticaja reke. Ovaj deo doline zato se i naziva Suvaja.

gradac reka vodopadfoto:domacinava

Posebno interesantna su gradačka vrela, koja se javljaju u dve zone isticanja. Prvo uzvodnije izvorište naziva se Zelenci i predstavnjeno je sa 7 izvora na levoj obali reke, raspoređenih na dužini od stotinak metara. Najjači je prvi, najviši izvor koji izbija iz stenovitog materijala neposredno iznad rečnog korita. Ostali izvori se javljaju na niskoj aluvijanoj ravni preko koje otiču do vodotoka Gradca. Druga zona isticanja je oko 250 m nizvodnije, u konkavnom delu rečnog meandra, sa njegove desne strane. U najvećem delu godine isticanje ovog vrela, koje se zove Kolovrat, maskirano je vodom rečnog toka Gradca, odnosno vodom vrela Zelenci.

gradac reka vrelo
U okviru klisure nalaze se i kulturno-istorijske vrednosti, kao što su manastir Ćelije sa crkvom Sv. arhangela Mihaila i Gavrila - spomenik kulture od velikog značaja, stara elektrana u Deguriću podignuta krajem prošlog veka, ostaci utvrđenja u Brangoviću, Visoka i Gradska pećina-staništa praistrijskog čoveka, pećina Vrataoca manastirsko sklonište, skrovište i ćelija...

Podeli ovu vest

10/03/2020 0 comment

Reka Đetinja spada u najlepše planinske reke Srbije. Nastaje u severnom delu Kremanske kotline spajanjem Konjske reke, Bratišine reke, Užičkog i ...

17/12/2019 0 comment

 Nagli uspon Sokobanja je doživela nakon konačnog oslobođenja od Turaka (1833.), dolaskom Knjaza Miloša Obrenovića u Banju. Po njegovom ...

21/05/2020 0 comment

 Ramaća je šumadijsko selo smešteno na istočnim obroncima planine Rudnik, u blizini Ramaćkih visova (813 mnv). Takav geografski položaj pruža ...

18/05/2020 0 comment

Nalazi se na području opštine Užice, katastarske opštine Stapari i Buar. Prema Uredbi o proglašenju Strogog rezervata prirode „Zelenika“, deo šumskog ...

07/05/2020 0 comment

Voziti planinski bicikl kroz prelepu prirodu je prava avantura! Upravo takva prilika je za svakog ljubitelja ove rekreacije i sporta je Golija , ...

22/05/2020 0 comment

Zeleni venac, koji je zauzimao prostor od Brankove, Lomine, Reljine,Prizrenske i Sremske ulice, bio je nekada prostrana ustajala duboka bara, kao ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!