Specijalni rezervat prirod - Ludaš, površine 387 ha i dužina 4 km, drugo je najveće jezero Severne Bačke, nalazi se na dodiru dve prirodno-geografske celine: Subotičko-horgoške peščare i Srednje bačke lesne zaravni, na 12 km istočno od Subotice.

 Ludaško jezero" obuhvata jezero i obalu uz naselja Ludaš/Šupljak, Hajdukovo i Nosa. Pored očuvanih prirodnih vrednosti (brojne ptičije, riblje i biljne vrste, tipične za barsko - močvarne ekosisteme), ima i očuvane kulturne vrednosti, arheološka nalazišta, seoska i crkvenu arhitekturu, tradicionalne zanate. Lepota pejsaža jezera sa visokim tršćacima je posebna vrednost ovog Rezervata.

foto: vojvodinatravel

Od iskona, raznovrsnost životnog prostora jezera i njegove okoline pružala je dom izuzetno bogatom biljnom i životinjskom svetu. Negdašnju lepotu obalskog rastinja čuva ušće Kireša, gde šaševi obrubljuju jezero, u proleće blistavo žuta perunika, a leti šarene vrbičice i konopljuše. Ovde cveta zaštićeni veliki kaćunak, dok je najveća vrednost priobalnih slatina nenametljivi zeleni morski trozubac, upisan u Crvenu knjigu flore Srbije. Okolina jezera naseljavana je još u kameno doba, o čemu svedoče arheološka nalazišta na istočnoj obali kod Nose, a zatim u raznim istorijskim periodima. Današnji stanovnici okolnih naselja potiču od doseljenika iz 19.veka koji su došli iz okoline današnjeg Segedina.

Vlažne poplavljene livade i samo jezero na proleće su mesto razmnožavanja brojnih vodozemaca, kao što su: mali i veliki mrmoljak, barska žaba, obična češljarka, zelene žabe i zaštićena barska kornjača. Najpoznatija riba Ludaškog jezera bila je zlatni karaš, koga je danas skoro potpuno potisnuo sa istoka donesen bliski rođak srebrni karaš, najpopularniji plen među sportskim ribolovcima. Ovde živi 20 vrsta riba od kojih i zaštićeni čikov.

Najpoznatiji predstavnici ptičjeg sveta Ludaša su ptice močvarice, zbog čijeg prisustva se od 1989. tretira se kao IBA područje od međunarodnog značaja za ptice, površine 539 ha. Spada u objedinjeno područje pod nazivom "Subotička jezera i pustare" sa listom od 11 vrsta koje zadovoljavaju međunarodne kriterijume. Meću njima se izdvajuju: riđa i žuta čaplja, bukavac, barski petlovan, mali barski petlić, vodomar, modrovoljka, bela i brkata senica, ševarski cvrčić, koji se gnezdi samo ovde u našoj zemlji u tršćacima jezera i druge. Najpoznatiji sisari su zec, srna, divlja svinja i vidra. Ludaško jezero je 1994. proglašeno Specijalnim rezervatom prirode, sa površinom od 846,33 hektara.

Arheološka istraživanja pokazuju da je na obali Ludaškog jezera bilo najstarije naselje u ovom kraju. Arhaične seoske kuće Ludaša, najstarijeg salašarskog naselja okoline jezera, pripadaju najjužnijoj varijanti mađarskog ravničarskog tipa kuće.

Turistička ponuda je usklađena sa statusom rezervata, pa posetioci mogu uživati u lepotama Ludaškog jezera i njegovog živog sveta.

Vizitorski centar Ludaš pruža mogućnost obilaska posetilačkih staza:

„Čurgo“ – zapadna staza i
„Kireš“ – istočna staza u pratnji vodiča – čuvara zaštićenog područja.
Jezero velikim delom može da se obiđe i biciklom.

Tokom godine, u Vizitorskom centru se održavaju brojni seminari, obuke, kao i predavanja za učenike osnovnih, srednjih škola i fakulteta. Tu je i vožnja čamcem po jezeru, poseta ostrvu Roža Šandor (Sándor Rózsa) i uživanje u najlepšim zalascima sunca.

Obilazak podolskih goveda i vodenih bivola je posebno interesantan za decu. Za one koji žele gastronomski ugođaj, u blizini jezera su čarde i restorani tradicionalne kuhinje.

Sve su brojnije igraonice i razni sadržaji za decu. Tokom godine, u rezervatu i njegovoj okolini, održavaju se brojne manifestacije: Dani sela, Festival belog luka, Dani Roža Šandora, tradicionalno zimsko sečenje trske, Trke magaraca u Bačkim Vinogradima i još mnogi drugi značajni događaji.

Najznačajniji datum za zaštitu prirode je Dan Ludaša – 28. mart, kada je Ludaško jezero 1977. godine upisano na listu značajnih vlažnih staništa – i proglašeno Ramsarskim staništem na površini od 593 hektara (pod brojem 137) – zbog značajnih staništa za gnežđenje ptica i istraživačke ornitološke stanice koja je tada već postojala