Skriven među uskim sokacima i senkama starih lipa, Almaški kraj čuva duh prošlosti i predstavlja jedan od najatraktivnijih delova Novog Sada za šetnje i upoznavanje istorije grada. Ovde zidovi pričaju o porodici, pesmi i običnom životu koji je postao deo gradske kulturne baštine, a koraci posetioca odjekuju kroz vekovima očuvanu kaldrmu.
Nastao početkom 18. veka, kada su se stanovnici sela Almaš preselili bliže Petrovaradinskoj tvrđavi, ovaj kraj je nikao na močvarnom zemljištu, među rukavcima Dunava. Ulice nisu pravljene ravno, već su prilagođene prirodnom terenu i potrebama ljudi. Zbog toga su uske i uvijene, kao da štite tajne svojih kuća i dvorišta, čuvajući neraskidivu vezu između ljudi i mesta.
Nazivi ulica, poput Zlatne grade i Zemljane ćuprije, svedoče o životu uz vodu, o mostovima od blata i drveta, i upornosti naroda koji je od močvare stvorio dom i zajednicu. Do sredine 18. veka, dunavski rukavac razdvajao je Almaški kraj od ostatka grada, pa su zemljani mostovi bili veze ne samo teritorije, već i ljudi.
Jedan od njegovih najprepoznatljivijih simbola je Almaška crkva, najveća pravoslavna crkva u Novom Sadu, podignuta krajem 18. veka. U blizini se nalazi i Matica srpska, najstarija kulturno-naučna institucija srpskog naroda, što dodatno naglašava značaj ovog kvarta za kulturni identitet grada.
Almaški kraj kroz vekove bio je dom mnogim značajnim ličnostima — od veštih zanatlija i slikara do književnika i političara. Upravo ovde je rođen Jovan Jovanović Zmaj, pesnik detinjstva i jedna od najvećih ličnosti srpske kulture. Kao da je sva toplina njegovih stihova zauvek ostala u atmosferi ovog mesta, dajući mu poseban pečat i duhovnost.
Šetnja Almaškim krajem danas predstavlja svojevrsno putovanje kroz vreme. Krivudave ulice, stare fasade, mirna dvorišta i autentična atmosfera stvaraju jedinstveni ambijent koji privlači ljubitelje istorije, arhitekture i urbanog nasleđa. Upravo zbog toga ovaj kvart postaje sve zanimljivija tačka za posetioce koji žele da upoznaju drugačije, intimnije lice Novog Sada.
U poslednjim godinama sprovodi se i obnova ovog istorijskog područja, sa ciljem očuvanja njegove autentične arhitekture i unapređenja javnih prostora. Revitalizacija Almaškog kraja predstavlja jedan od najznačajnijih projekata očuvanja graditeljskog nasleđa u Novom Sadu, kojim se spajaju istorija, savremeni život i razvoj turizma.
Za sve koji traže mirnu šetnju kroz istoriju, susret s prošlim vremenima i topao osmeh starog grada, Almaški kraj je mesto koje vredi posetiti. U njegovim ulicama i dalje se oseća ritam jednog sporijeg i toplijeg Novog Sada.
foto: https://almaski.zzzskgns.rs/
